መዝገብ

Category: ሐተታ ዘ ማለዳ

የአንበጣ መንጋ እና የምግብ ዋስትና ስጋት

ዓከየመን እና ሶማሊያ የተነሳው የአንበጣ መንጋ ለምሥራቅ አፍሪካ ከፍተኛ ስጋት መሆኑ ከተገለጸ ከአንድ ዓመት የዘለሉ ወራት አልፈዋል። ኹለቱ አገራት በውስጣቸው ሰላምና መረጋጋት አልነበረምና መንጋውን የሚከላከሉበት ትኩረት፣ ጊዜም ሆነ አቅም ስላልነበራቸው፣ ኢትዮጵያን ጨምሮ በአፍሪካ ቀንድ ያሉና ሌሎች አገራትም ቅድመ ዝግጅት እንዲያደርጉ…

የኮቪድ 19 ስጋት እና ያየለው መዘናጋት

ዓለማችን ኮቪድ 19ን ካስተናገደች ግማሽ ዓመት አለፈ። አፍሪካም በተመሳሳይ አምስት ወራትን ከቫይረሱ ጋር ትንቅንቅ እያደረገች ዘልቃለች። የዚህ ቫይረስ ወረርሽኝ መድኃኒትም ሆነ ክትባቱ ይህ ነው ተብሎ ለአገልግሎት ባይቀርብም፣ በቫይረሱ ላለመያዝ የሚደረገው ጥንቃቄ ግን ለሁሉም ሰው የሚሆንና ቀላል ነበር። ያም ሆኖ የማኅበረሰብ…

ፍትሕ – ኮቪድ 19 እና ያለፉት ወራት

የኮቪድ 19 ኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ዓለምን በተለያየ መልክ ሲያስጨንቅ የፍትሕ ጉዳይም አንዱ ነው። በአዘቦቱም ፍትሕ ትዘገያለች እየተባለች የምትወቀስ ስትሆን፤ በወረርሽኙ ምክንያት ደግሞ የተጀመሩ ክሶች ተቋርጠዋል፣ ሊጀመሩ የሚገባም ሳይጀመሩ ውለው አድረዋል። ወረርሽኙ በሌላው ዘርፍ እንደፈጠረው ሁሉ በዚህም ከፍተኛ ክፍተትን ሊፈጥር ችሏል።…

ኮቪድ 19፣ የዜጎች ደኅንነት እና የዓባይ ውጥረት

ኢትዮጵያ አሁን ያለችበትን ወቅታዊ ጉዳይ ማለትም የዓለም ዐቀፉን ወረርሽኝ፣ የሰላም እና መረጋጋት በዜጎች ላይ የሚያሳድረው ደኅንነት ዕጦት እና የዓለም ዐቀፉን ትኩረት በመሳብ ዓለም ወደ ኢትዮጵያ እንዲያማትር ያደረገውን የሕዳሴው ግድብ ውጥረት መነሻ ተደርጓል። ኢትዮጵያ ከዚህ ቀደም በምን ዓይነት መንገድ መጣች፣ አሁን…

ሦስቱ ሠኔዎች፤ የከሸፉት የኹከት መንገዶች

ኢትዮጵያ የለውጥ ንፋስ ከነፈሰበት ጊዜ ጀምሮ በርከት ያሉ እና ከዚ ቀደም ታይደተው በማይታወቅ ሁኔታ አገር ውስጥ የተከወኑ ድርጊቶች ቀላል አይደሉም። ከአገር ውስጥ መፈናቀል እስከ ተቅላይ ሚንስትር ግድያ ሙከራ በኢትዮጵያ ውስጥ ባለፉት የኹለት ዓመት ተኩል እድሜ ባለው የለውጥ ኃይል የአስተዳደር ዘመን…

የበይነ መረብ ጥቃት ‹አራተኛው የውጊያ ሜዳ› ወይስ…?

ዓለም በየጊዜው ለውጦችን ታስተናግዳለች፤ አስተናግዳለችም። የሰው ልጅም የኑሮ ውጣ ውረድን ለማቅለልና ለመቀነስ በፈጠራ ሥራዎች እየታገዘ፣ ቴክኖሎጂንም በየጊዜው እያስተዋወቀና እያሻሻለ፣ ዘመናትን ተሻግሮ ከዛሬ ደርሷል። ከጎረቤት ጋር በተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀም አልያም በድንበር ካልሆነ፣ በሩቅ ካለ አገር ጋር ግጭት መስማት እምብዛም የነበረበትና የኖሩትን…

ሰኔ 15 ሲታወስ

በኢትዮጵያ ፖለቲካ ከተካሄዱ ለውጦች ተርታ ይመደባል፤ ከኹለት ዓመት በፊት የተከናወነውን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ወደ ሥልጣን መምጣትን ተከትሎ የታየው ለውጥ። ከዚህም ኹነት ቀጥሎ ኢትዮጵያ የተለያዩ ክስተቶችን ስታስተናግድ የቆየች ሲሆን፣ ብዙዎቹም ‹ለውጥ የሚያመጣቸው ናቸው!› በሚል ሲታለፉ ነበር። ሰኔ 15 ቀን 2011…

አዲስ አበባ – ሴት ልጆቿን ለጨረታ የምታቀርብ ከተማ

በሥነምግባር የታነጹ፣ አምላካቸውን የሚፈሩ፣ ለሰው ክብር ያላቸው፣ ትሁትና ደግ ናቸው ይባላል። ሲመራ የኖረበት ስርዓት ሰብአዊነትን ያከበረ፣ ከተፈጥሮ የማይጋጭና ትክክለኛ እንደሆነ ይታመናል፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ። ድፍን አገርን ይወክላል ማለት ባይቻልም፣ እየሆነ የሚታየው ግን ከዛ ፍጹም…ፍጹም ተቃራኒ ነው። በመዲናይቱ አዲስ አበባ ጎዳናዎችና ጓዳዎች፣…

የአዲስ ዘመን ጋዜጣ 79 ዓመታት በነጻነት ወይስ በፍረጃ?

በኢትዮጵያ የመገናኛ ብዙኀን ታሪክ ይልቁንም በኅትመት በኩል ሥማቸው ከሚነሳ ቀደምት ከሆኑና ሦስት መንግሥታትን ዘልቀው ካለፉ መካከል አዲስ ዘመን ጋዜጣ ይጠቀሳል። ከዚህ ጋዜጣ በቀር ይህን ያህል ዘመን የተሻገረ ጋዜጣም የለም። ጋዜጣው በየጊዜው በተለያየ አንጻር ሥሙ የሚነሳ ሲሆን፣ የተጠበቀበትን አልሠራም ከሚሉ ጀምሮ፣…

ሦስት መልክ የያዘው የትግራይ ክልል ወቅታዊ ሁኔታ

ሞቅ ቀዝቀዝ፣ ጋል በረድ የሚለው የኢትዮጵያ ፖለቲካ በርካታ ውዝግቦችን በየጊዜው ሲያስተናግድ ከርሟል። ከኮቪድ 19 ኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጎን ለጎን ርዕሰ ጉዳይ የሆኑ የፖለቲካ ክስተቶችና ኹነቶችም አሁን ድረስ እየተሰሙ ይገኛሉ። ከእነዚህም መካከል አንደኛው በፌዴራል መንግሥት እና በትግራይ ክልል መካከል የነበሩ የቃላት…

ፆም የማያድሩ መሬቶች ትሩፋቶች እና መዘዞች

መሬት የመንግሥት ሀብት ነው። ሀብቱን ለሕዝብ ጥቅምና አገልግሎት የሚያውል መንግሥት ታድያ ትኩረት ሰጥቶ ሊሠራባቸው ከሚገባ ጉዳዮች መካከል አንዱና ቀዳሚው የመሬት ጉዳይ እንዲሆን ይጠበቃል። በኢትዮጵያ በተለያየ ጊዜ ከመሬት ጋር በተገናኘ ትልልቅ አገራዊ ክስተቶች ተፈጥረዋል። ከ‹መሬት ለአራሹ› ጀምሮ ዛሬም ከሙስና እና ብልሹ…

ደኅንነት – የወረርሽኙ ማግስት ስጋት?

ኮቪድ 19 ኮሮና ቫይረስ ዓለምን ማስጨነቁን ቀጥሏል። እድሜውን በቀናት ባረዘመ ቁጥር ዓለም ጉዳዩን እየተላመደችው ቢመስልም፣ መቼ ተጠራርጎ ይሄድ ይሆን የሚለውን መገመት የማይቻልበት ደረጃ ላይ ደርሷል። ይህ በእንዲህ እንዳለ ወረርሽኙ የምጣኔ ሀብት እና ማኅበራዊ ሕይወት ላይ ከአሁን አልፎ ወደ ነገ ላይ…

ሃይማኖትና ተቋማቱ በ‹ማዕበሉ› መካከል

ዘመናዊት ዓለም ሃይማኖትን ወደ ዳር አድርጋለች። በሴኩላሪዝም ሰበብም አጥሩ በሩቅ ታጥሮ፣ ሃይማኖትና መንግሥት ‹አትምጣብኝ አልመጣብህም› የሚባባሉ ደባሎች ሆነዋል። ይህም የሆነው የሃይማኖት ተቋማት በቀደመው ዘመን የነበራቸውን ኃይልና ሥልጣን በአግባቡ ስላልተጠቀሙ ነው የሚል ሙግት የሚያነሱ አሉ። ለዚህም ማሳያ የሚሉትን ሲያነሱ ሃይማኖት በዓለም…

የምጣኔ ሀብት ድቀት በኮቪድ-19 ሚዛን

ዓለም አለኝ የምትለውና ስትዘረዝር የኖረችው ስርዓት ሁሉ በአንድ ቅንጣት በማይሞላ ተዋህስ ምክንያት ተመሳቅሏል። የሰዎች አኗኗርና ሕይወትም ተቀይሯል። ከወራት በፊት ዓለምን የተዋወቀው ኮቪድ 19 የሚል ሥያሜ የተሰጠው ኮሮና ቫይረስ፣ በዓለም ማኅበራዊ እንዲሁም ፖለቲካዊ እንቅሰቃሴ ገብቶ ሚዛን አስቷል። በተመሳሳይ ሚዛን እየሳቱ ካሉና…

የኮቪድ-19 ‹በረከቶች›

የብሔር ብዝኀነትን እንዲሁም የሃይማኖት ልዩነትን ወደ ግጭት የሚወስዱ የሐሳብ ተሽከርካሪዎች ላይ ተሳፍራ የቆየችው ኢትዮጵያ አስፈሪ ወደሆነና ወደማይገመት ቁልቁለት እየወረደች እንደሆነ በማሰብ ብዙዎች ሰግተው ነበር። ይህ ከወራት በፊት የነበረ እውነት ነው። ከማኅበራዊ ሚድያ በሚነሱ የግለሰቦች አስተያየት ምክንያት የብዙዎች ሕይወት በአንድ ጀንበር…

የበዓል ድባብ የሳሳበት ፋሲካ

ክርስትያኖች ከእሁድ ማለዳ ጀምረው ‹‹ክርስቶስ ተንስኣ እሙታን…በዐቢይ ኃይል ወሥልጣን›› እያሉ የትንሣኤ በዓልን ለቀጣይ ሃምሳ ቀናት በደስታ ሲያስቡት ይከርማሉ። ምንም እንኳ በዓሉ የፍስኃና የደስታ ቢሆንም፣ ዘንድሮ በዓለም ላይ ባጠላው የኮሮና ቫይረስ ምክንያት ግን ጭር ማለት ታይቷል። ገበያው፣ የአብያተ ክርስትያናት ውስጥ ምዕመናን…

ወረርሽኝ የሚጋርዳቸው ‹ወረርሽኞች›

ኮዓለም በኮቪድ-19 የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ስርጭትና በሽታው እያስከተለው ባለው ሞት በተጨነቀች ሰዓት፣ ሌሎቹን ጉዳዮቿን ሁሉ ቆዩኝ ያለቻቸው ይመስላል። ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ የተለመዱ ጉዳዮቿ በይደር ሊቆይዋት የሚችሉ ቢሆንም፣ በጤና ዘርፉ የሄደችበትን ርቀት ወደኋላ ሊመልስ የሚችል መሆኑ ግን ልትጋፋው የማትችለው መራራ እውነት ሆኗል።…

ኮቪድ-19 እና የአፍሪካ ግብግብ

ኮሮና ቫይረስ ርእሰ ጉዳይ ሆኖ ሳምንታትን ተሻግሯል። ሉላዊነት በሠለጠነበት የዓለማችን ዘመን ላይ ከቻይና የተነሳ ተዋህሲ ዓለምን አዳርሷል። ‹አይመለከተኝም!› የሚል አንድ እንኳ እስከማይቀር ድረስ የሁሉንም ደጅ አንኳክቶ ፈትኗል። ኃያልን የተባሉ አገራትም በብልጽግና ከተሻገሯቸው ጥቂት መቶ ዓመታት በኋላ ችግርን ቀምሰዋል። በኮቪድ19 ኮሮና…

ኮቪድ19 እና በድል የተደመደሙ ትንቅንቆች

ኮቪድ19 የተሰኘው ቫይረስ ዓለምን ማስጨነቁን አልተወም። መንግሥታት እንደ አገር፣ ሰዎችም እንደ ግለሰብ ያሰቡትና ያቀዱት ቀርቶ፣ ጥቁር እንግዳ ሆኖ በድንገት የተከሰተው ቫይረሱ፣ ሁሉንም ከእቅዳቸው አናጥፏቸዋል። የብዙዎችን ሕይወት ሲቀጥፍ፣ የአገራትን ኢኮኖሚ አስታሞ ማኅበራዊ ግንኙነቶችን አስታጉሏል። አሁንም አስጨናቂ የሞትና በቫይረሱ የመያዝ ዜናዎች እየተሰሙ…

ወቅታዊው የዓለም አጀንዳ

ኮቪድ19 የተሰኘው የኮሮና ቫይረስ ዓለምን እያሸበረ ይገኛል። ቻይና አዳዲስ የቫይረሱ ተጠቂዎች መመዝገብ ማቆሟንና በቫይረሱ የመያዝ ሁኔታ እንደቆመ በመግለጽ፣ ወደ መደበኛው ሕይወት ለመግባት እየተንደረደረች ትገኛለች። በአንጻሩ እንደ ጣልያን ያሉ አገራት ደግሞ በቫይረሱ የተያዙ ዜጎቿ ቁጥር ከእለት እለት እየጨመረ በሞት መጠንም ከቻይና…

መሬት ለአራሹ

የኢትዮጵያ ታሪክ ከሦስት ሺሕ ዓመት የሚዘልቅና የሚልቅ ነው። በእነዚህ ሁሉ፣ በምናውቃቸውም በማናውቃቸውም ዘመናት ታድያ የኢትዮጵያ ገበሬ ዝናብና በሬውን እያሞገሰና እያባበለ ሲኖር ነው የሚታወቀው። አንዳንዴ ተፈጥሮ ፊቷን ስታዞርበት ከሚያጋጥመው ድርቅና ረሃብ በላይ፣ በፖሊሲ፣ በስርዓትና በሕግ ሥም መሬቱን መነጠቁ ከሁሉም ሲያስከፋው ኖሯል።…

የሴቶች ጥያቄ እና የፌሚኒዝም አካሄድ በኢትዮጵያ

የሴቶች ጥያቄ እና የፌሚኒዝም አካሄድ በኢትዮጵያ   ስለሴቶች ስኬትና መልካም ዜና ከተሰማበት ጊዜ ይልቅ፣ ስለደረሰባቸው በደል የሚነሳበት ጊዜ ይልቃል። አንዳንዶች እንደውም፣ ‹የሴት ጥቃት የማይሰማበት ቀን ናፈቀን› እስኪሉ ድረስ ደስ የማይሉ ክስተቶች ይደመጣሉ። ይህ ስረዓት የጣሰ በደል ሆኖ፣ በመደበኛ ሕይወት ደግሞ…

ኢትዮጵያ – በድኅረ አድዋ ድል

የአድዋ ድል ዘንድሮ 124ኛ ዓመቱን ይዟል። ድሉ መጀመሪያ ይሰጠው ከነበረው ግምትና በብዙኀኑ ከነበረው እሳቤ አሁን ከ124 ዓመታት በኋላ ብዙ ለውጦችን ሊያሳይ እንደሚችል እሙን ነው። እንደውም ዛሬ ዛሬ ሌላ መልክ የያዘ ይመስላ። ይህም ‹የአድዋ ድል የማን ነው› የሚል ጥያቄን ያስነሳ ሲሆን፣…

ገንዘቡ የት ገባ?

የምጣኔ ሀብት እስትንፋስ የሆነው የጥሬ ገንዘብ እንቅስቃሴ ፍጥነትና መጠን ለገንዘብ ባለሞያዎች መነጽር ነው፤ የአንድ አገርን ኢኮኖሚ የሚያዩበት። ከቅርብ ወራቶች ወዲህ በኢትዮጵያ ከፍተኛ የሆነ የገንዘብ እጥረት በግልጽ እየተስተዋለ ይገኛል። ሁኔታውን ከገንዘብ ባለሙያዎች አልፎ ‹‹ከኹለት ሺሕ ብር በላይ ከሒሳባችሁ አታወጡም›› ወደሚሉ ባንኮች…

የተዘነጋው የሕጻናት ዓለም – በጉዲፈቻ መነጽር

ምርጫ ካርድ ወስደው ለፓርቲዎች ድምጽ የመስጠት እድሜ ላይ አልደረሱም። እንደ ብሔር ‹ተጨቁነናል› ብሎ የሚሟገትላቸው፣ እንደ ጾታ ‹መብታችን ይከበር› ብሎ የሚጮኽላቸው አክቲቪስት ነን ባይ ተወካይ የላቸውም። የጣሏቸው አዋቂዎች ሆነው ድምጽ እንዲያሰሙላቸው የሚጠበቁትም እነዛው አዋቂ የተባሉ ሰዎች ናቸው። መንግሥትም፣ ማኅበረሰብና አገርም የሕጻናትን…

ኢትዮጵያ፡ ከድሃም ደሃ

ኻያ ብር ብቻ በአሁኑ የኢትዮጵያ ሁኔታ ለአንድ ኢትዮጵያዊ ምን ምን ሊያደርግለት ይችላል? የኢትዮጵያ መንግሥት በተለያዩ ምክንያቶች ይህ ብር ለአንድ ሰው የእለት ወጪ ሊሸፍን እንደሚችል አድርጎ የተናገረበት አንድ ወቅት ነበር። በዚህም ከድህነት ወለል በታች የሚኖሩ ዜጎች ብዛት ከ23 በመቶ እንደማይዘል ተደርጎ…

የኢትዮጵያ ሕዝብ ቁጥር ዕድገት – ሀብት ወይስ ስጋት?

መንገዶች፣ የገበያ ቦታዎች፣ ከከተማው ውጪ ጉዞ የሚደረግባቸው የአውቶብስ መናኽሪያዎች፣ የእምነት ተቋማት ወዘተ ከእለት እለት የሚንቀሳቀሱባቸው ሰዎች ብዛት እየጨመረ ነው። አዲስ አበባን ጨምሮ ጥቂት የማይባሉ ከተሞችም ፍልሰትን የሚያስተናግዱ በመሆኑ፣ ግርግሩና መጨናነቁ ሕዝብ እየበዛ ለመሆኑ ማሳያ ሆነዋል። ባለሙያዎች በሰጡት ትንበያ መሠረት ደግሞ…

የምርጫው ዋዜማ የቤት ሥራዎች

በተያዘው አመት ይካሄዳል አካሄድም በሚሉ ሁለት ክርክሮች መካከል የነበረው የ2012 አገር አቀፍ ምርጫ በመጨረሻም ነሃሴ 10 እንዲካሄድ በቀረበው ረቂቅ የግዜ ሰሌዳ መሰረት መካሄዱ እሙን ሆኗል። ምንም እንኳን ሰሌዳው ገና ባይፀድቅም ይህ ዜና መሰማቱን ተከትሎ የተለያዩ ጥያቄዎች ሲነሱ ተደምጠዋል። የአዲስ ማለዳዋ…

”በእምነት ላይ የነገሠው የ‹ነብይነት› ለምድ

ሰዎች ትክክለኛውን መንገድ ያሳዩናል፣ ቅዱሱን የእግዚአብሔር ቃል ያስተምሩናል፣ በትክክለኛውም መንገድ ይመሩናል ባሏቸው እና ራሳቸውን ‹‹ነብያት›› ብለው በሚጠሩ ግለሰቦች ግፍ ሲፈጸምባቸው እና እንባቸውም በአደባባይ ሲፈስ መታዘብ ከጀመርን ዋል አደር ብለናል። በዚህም ረገድ በእነዚህ ራሳቸውን ከፈጣሪ የተላኩ ‹‹መልዕክተኞች›› ወይም ‹‹ነብያቶች›› ብለው በሚጠሩ…

ገበያ መር የውጭ ምንዛሬ፡ በእሳት ጨዋታ?

የዛሬ አራት ወራት በፊት የብሔራዊ ባንክ ገዢ የሆኑት ይናገር ደሴ መንግስት የውጭ ምንዛሬ ስርዓቱን ገበያ-መር ለማድረግ ማቀዱን ይፋ ያደረጉት። በወቅቱ ጉዳዩ የብዙዎችን ትኩረት ባይስብም መንግስት ከአይኤምኤፍ፣ ዓለም ባንክ እና ከሌሎች የልማት አጋሮች ወደ ዘጠኝ ቢሊየን ዶላር ማግኘቱን ይፋ ማድረጉን ተከትሎ…

This site is protected by wp-copyrightpro.com