መዝገብ

Author: ሊድያ ተስፋዬ

‹‹የኔ ዜማ›› – ጥበበኞችን ያገናኘ የባለዜማው አልበም

አበበ ብርሃኔ፣ ይልማ ገብረአብ፣ አማኑኤል ይልማ፣ አብርሃም ወልዴ፣ አበጋዝ ክብሮም፣ አቤል ጳውሎስ፣ ቴዎድሮስ ካሳሁን፣ ፀጋዬ ደቦጭ፣ አየለ ማሞ እና ሰለሞን ሳህለ እንዲሁም ናትናኤል ግርማቸውና ሌሎችም፤ በሙዚቃው አንጋፋ ከሆኑ እስከ ጀማሪዎቹ ድረስ የተሳተፉበት ነው፤ ‹የኔ ዜማ› አልበም። እንዲህ ያሉ በርካታ የሙዚቃ…

ከማይዳሰሱ ቅርሶች ምዝገባ በስተጀርባ – ያልተዘመረላቸው ባለሙያ

ከነገ ጥር 10/2012 ከተራ ጀምሮ በማግስቱ የጥምቀት በዓል የጊዙ ዑደቱን ጠብቀው ደርሰዋል። የዘንድሮው ጥምቀት ታድያ ከወትሮው ለየት የሚያደርገው አንድ ጉዳይ አለ፤ ይህም በዓሉ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት ዩኒስኮ ላይ በሰው ልጆች ወካይ ዓለማቀፍ ቅርስነት መመዝገቡ ነው። ዩኔስኮ…

የወጥ ቤት ችሎታ!

እንዲህ ሆነ፤ እድሜያቸው ሰማንያውን እየጨረሰ እንደሆነ አኳኋናቸው የሚያሳብቅ፤ ቁመታቸው አጠር ያለ፤ እንደው እንዲህ ነው ብለው የማይገልጹት ግን አለ ቢባል ሁሉም ሊስማማበት የሚችል ደርባባነት የሚታይባቸው እናት ናቸው። በለጋ እድሜ የትዳር አጋራቸው በሞት ከተለይዋቸው በኋላ ብዙውን የሕይወት ፈተና ለብቻቸው ተጋፍጠው ልጆቻቸውን ከቁምነገር…

ስዕልና ማሳያ ስፍራው

የስዕል ጥበብ ለኢትዮጵያውያን እንግዳ አይደለም። ዘመናዊ የአሳሳል ጥበብ የሚባለው ሳይተዋወቅ አስቀድሞ፣ ሰዓልያኑ ቀለምን ከቅጠላ ቅጠል አዘጋጅተው፣ በግድግዳዎችና በብራና ላይ ሲጠበቡ ኖረዋል። ስዕልን መተረኪያ፣ የጽሑፎቻቸው ማብራሪያና ማድመቂያም አድርገው ተገልግለውባቸዋል። ዛሬስ? ዛሬ ላይ ዓለም በምትሄድበት ፍጥነት አይደለ፣ በእጅጉ እያዘገመም ቢሆን የኢትዮያ የስዕል…

‹‹ስለወጣቶች እያወራን እንጂ ወጣቶችን እያወራናቸው አይደለም››

‹‹ባልንጀራዬ›› ይሰኛል፤ በማኅበራዊ ድረገጽ ፌስቡክ ‹‹ባልንጀራዬ /Balinjeraye›› በሚል ሥያሜ ይገኛል። ሌላውን እንደራስ የመውደድ እንቅስቃሴ ነው። በአሜሪካዊው አንድሪው ዴኮርት (ዶ/ር) የተመሠረተ እንቅስቃሴ ሲሆን በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ቢዝነስ እና ኢኮኖሚክስ ፋካሊቲ የአካውንቲንግ እና ፋይናንስ ረዳት ፕሮፌሰር ተካልኝ ነጋ ምሥረታው ላይ አሉበት። ሰላምና…

በዓለ ልደት – በቅዱስ ላሊበላ

‹‹የልደት ደሃ የለውም›› ይላሉ፤ የገና ወይም በዓለ ልደት በተለያዩ ቦታዎች ሲከበር በድምቀት እንደሆነ ሲያስረዱ። በጎንደር የመንበረ መንግሥት መድኃኔ ዓለም የድጓ መምህር የሆኑት ቀለመወርቅ ደምሌ፤ ‹ገበገባኒ› በተሰኘ መጽሐፋቸው፣ ስለ ገና በዓልና አከባበሩ ባተቱበት የመጽሐፉ የመጨረሻ ምዕራፍ፤ ‹የልደት ሰሞን አዝመራ ወደ ቤት…

በመጻሕፍቱ ቃል አትታበይ!

ከቅርብ የሥራ ባልደረቦች ጋር ከሚነሱ ጨዋታዎች መካከል አንዱ የሴቶች ጉዳይ እንዲሁም ‹ፌሚኒዝም› ነው። በቀደም ታድያ የመጽሐፍ ቅዱስ ቃል ተጠቅሶ ክርክር ወይም ምልልስ ተጀመረ። እናት አባትን ማክበርን ከሚጠቅሰው የቅዱስ መጽሐፍም ሆነ የቁርዓን ክፍል ይልቅ ብዙዎች መርጠው የሚያውቁት ‹ሴት ለወንድ ትገዛ› ዓይነት…

ከባድ ሴት?

ዛሬም በአንድ ገጠመኝ ልነሳ። ለሥራ ጉዳይ ከከተማ መውጣት ኖሮብኝ ማለዳ የተሳፈርኩት አሽከርካሪ ሾፌር ጋር በጨዋታ መካከል ስለሚሠራበት ተቋም ባለቤት አለቃው ተነሳ። ሴት ናት። በብዙ ተቃውሞዎችና በብዙ ድጋፎች መካከል ሳይሞቃት ሳይበርዳት ሥራዋን የምትሠራ። ‹‹ሥራ እንዴት እየሆነላት ነው?›› ስል ጠየቅሁ። ‹‹ኧረ እሷ…

‹‹አእምሮን በተገደበ ነፃነት ውስጥ ማንቀሳቀስ ትርፉ ባርነት ነው››

‹‹ጉንጉን›› እንዲሁም ‹‹የወዲያነሽ›› በተሰኙ መጻሕፍቱ ይታወቃል፤ ኃይለመለኮት መዋዕል። እርሱ ዋናው ሥራዬ መምህርነት ነው፤ ደስታና ክብር የሚሰማኝ በመምህርነቴ ስጠራ ነው ቢልም፤ እነዚህ መጻሕፈቱ ዘመን ተሸጋሪ ደራሲ አሰኝተውታል። ሰሜን ሸዋ ማጀቴ ከተማ 1943 ነው ትውልዱ። የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርቱን ወሎ ኮምቦልቻ የተማረ ሲሆን፣…

የአምቦ ጎጆዎች

አለፍ አለፍ ብሎ የልዩ ኃይል መለዩ የለበሱና መሣሪያ የታጠቁ ፖሊሶች ይታያሉ። ጠበብ ያለ መንገዷ በርከት ያሉ ባለ ሦስት እግር ተሽከርካሪዎች ውር ውር ይላሉ፤ የተወሰኑ የጭነት መኪናዎችም ዳር ዳር መንገድ ይዘው ያታያሉ። ጭር አላለችም፤ ነዋሪዎቿ ማልደው እንቅስቃሴ ጀምረዋል። ብዙ ጊዜ ስሟ…

የባለ አሻራ ትውልዶች ጥያቄ

‹‹እስከ ምሽት 5፡30 ድረስ ፊልም እያየሁ ነበር። ጠዋት ከእንቅልፌ ስነቃ ግን ዐይኔ ማየት አቁሞ ነበር።›› አለ። በአንዲት ጀንበር ልዩነት የሕይወቱ አቅጣጫ፣ መንገድ እና አካሔዱ የተቀየረበት ጋዜጠኛው ሰለሞን ታምሩ። ገፍቶ ሊያልፍ ያልቻለውን ተራራ ሌላ መንገድ ፈልጎ የማለፍ ጽናትና ጥንካሬ ያለው ወጣት…

ነፍሰጡር ሚስቱን በጭካኔ የገደለው ግለሰብ በእስራት ተቀጣ

መስከረም 21/2010 ምሽት 4 ሰዓት በተፈጠረ ጊዜያዊ ጸብ ከሦስት እስከ አራት ወር የሚሆን ጽንስ በሆዷ የነበረውን ሕጋዊ የትዳር አጋሩን በጭካኔ የገደለው ግለሰብ በ16 ዓመት ጽኑ እስራት ተቀጣ። በየካ ክፍለ ከተማ ወረዳ 13 በተለምዶ ሐያት ኮንዶሚኒየም ተብሎ በሚጠራው አካባቢ የሚኖሩት ጥንዶች…

‹‹ባምር ጠላሁ!››ን ማሸነፍ!

ዝንጀሮን ‹‹አታምሪም አታምሪም›› ሲሏት፤ ‹‹ባምር ጠላሁ!›› አለች ይላሉ። አንዳንዴ ሳንፈልግ ቀርተን ሳይሆን በተለያዩ በቂ [አሳማኝ ላይሆኑ ይችላሉ] ምክንያቶች መሆን ያለብንን ሳንሆን እንቀራለን። ተመልካችም ‹‹እንዲህ ማድረግ አለባችሁ! እንዲህ መሆን አለባችሁ!›› ሲል፤ ‹ባምር ጠላሁ አለች ዝንጀሮ› እንላለን። ይህ በዚህ ይቆየንና አንድ ገጠመኜን…

መጻሕፍት – ከብረት አጥሮቹ መካከል

ለአንድ ዓመት ያህል በቂሊንጦ ማረሚያ ቤት በእስር ቆይቶ በነጻ የተፈታው ፍቅሩ አማረ (ስሙ የተቀየረ) ከመታሰሩ በፊትም ሆነ በኋላ ከንባብ የለያየው አልነበረም። ይልቁንም በእስር ቆይታው ቤተዘመዱ ጥየቃ ሲሔድ መጻሕፍት ሲወስድለት ደስተኛ ይሆን ነበር። መጻሕፍት ለእርሱ ጓደኞቹ ስለሆኑ። ታድያ በማረሚያ ቤቱ ቤተ…

ጦብያ ግጥምን በጃዝ – ከ100 መድረኮች በኋላ

በየወሩ የመጀመሪያው ረቡዕ ከቀኑ ዐስር ሰዓት ሲቃረብ ጀምሮ ራስ ሆቴል በር ላይ ረዘም ያለ ሰልፍ ማየት የተለመደ ነው። በራስ ሆቴል ትልቁ የመሰብሰቢያ አዳራሽ ውስጥ የሚቀርበውን መሰናዶ መቀመጫ ወንበር ይዞ ከተቻለም ወደፊት ተቀምጦ ለመከታተል ቀድሞ መገኘቱን በቻለ መጠን እውን ያደርጋል፤ ታዳሚ።…

በምን እንግባባ?

‹‹አንድ ሰው ‹እንቢ!› ካለ አልፈልግም፤ ‹እሺ› ካለ እስማማለሁ ማለቱ ነው›› የሚል መሠረታዊ ትምህርት ይሰጥ ይሆን? በምን እንግባባ? ሴቶች በተለያየ አጋጣሚ ከወንድ ለሚቀርብላቸው ጥያቄ የተሰማቸውን መልስ ቢሰጡም ወንዶቹ (ብዙውን ጊዜ) የሚገባቸው በአንጻሩ/በተቃራኒው ነው። የተፈጥሮ ጉዳይ ከሆነ የሚያስረዳኝ ሰው እፈልጋለሁ። ግን አንዲት…

ቴአትር – በብዝኀነት እይታ

የተለያዩ ባህሎች ባሉበት አገር፣ ጥበብ ባለ ብዙ አማራጭና ባለ ብዙ ቀለም መሆኗ አይቀሬ ነው። ይህም እንደ ኢትዮጵያ ላሉ አገራት ከውስጥ እንዲሁም ከውጪ ገቢ ለማግኘት ምቹ አጋጣሚም ሆኖ ሊያገለግል ይችላል። ከምንም በላይ ግን በሕዝቦች መካከል ትውውቅና ትስስር እንዲፈጠር፣ ሰዎች ራሳቸውን የሚያዩበት…

ምላሽ የናፈቀው የብሔር ጥያቄ

የፊታችን ሰኞ፣ ኅዳር 29 የብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን ታስቦ/ተከብሮ ይውላል። ዋለልኝ መኮንን የብሔር ጥያቄን በይፋ ካነሳም ግማሽ ምዕተ ዓመታት ማስቆጠሩን መነሻ በማድረግ በቅርቡ በሸራተን ሆቴል ውይይት መደረጉ ይታወሰል፤ ምንም እንኳን ከዛ በፊት አንዳንድ የብሔር እንቅስቃሴዎች በተደራጀ መልኩ ይደረጉ እንደነበር ቢነገርም።…

በ16ቱ ቀናት

“ሲቄ” የሚለው የኦሮምኛ ቃል ‹አለንጋ› የሚል ትርጉም አለው። በገዳ ትውፊታዊ አስተዳደር ውስጥ በባሏ ጥቃት የደረሰባት ሚስት፣ ከሌሎች ሴቶች ጋር በመሆን ባሏ ላይ የካሣ ውሳኔ የምታሳልፍበት ስርዓት ሲቄ ይባላል። ፆታዊ ጥቃትን በመቃወም የሚደረገው የ16 ቀናት ንቅናቄ በዓለም ደረጃ “በእኩልነት የሚያምን ትውልድ…

ስለ ዳንስ – ከዳንስ ባለሙያው አንደበት

ጌታሁን ስሜ 1977 አዲስ አበባ መርካቶ አብነት አካባቢ ነው ትውልዱ፤ እድገቱም። ብርሃን ሕይወት፣ ተስፋ ኮከብ፣ ድላችን እና ተግባረ እድ የቀለም ትምህርት የቀሰመባቸው ትምህርት ቤቶች ናቸው፤ እንዲሁም ከኢንፎኔት ኮሌጅ በቢዝነስ ማኔጅመነት ዲፕሎማ ተቀብሏል። ቶም ቪድዮግራፊ ማሰልጠኛም በሲኒማቶግራፊ እና ዳይሬክቲንግ ሥልጠና ወስዷል።…

ይኾኖ!

“ሲቄ” የሚለው የኦሮምኛ ቃል ‹አለንጋ› የሚል ትርጉም አለው። በገዳ ትውፊታዊ አስተዳደር ውስጥ በባሏ ጥቃት የደረሰባት ሚስት፣ ከሌሎች ሴቶች ጋር በመሆን ባሏ ላይ የካሣ ውሳኔ የምታሳልፍበት ስርዓት ሲቄ ይባላል። ካለፈው ሳምንት ቀደም ብሎ በመቀሌ ከተማ ‹ይኾኖ!› ወይም ‹ይበቃል!› የሚል ሰልፍ ተካሒዶ…

ጩኸት አልባ ድምጾች – ከሕጻናት መንደር

ዘንድሮ 12 ዓመቷን ትደፍናለች። የተወለደችው ከአዲስ አበባ ወጣ ባለች ገጠራማ አካባቢ ነው። የት ነው ብትባል እንኳ እዚህ ነው ብላ ለመናገር በማታስታውስብት ጨቅላ እድሜ ነው ከትውልድ ስፍራዋ ወጥታ አዲስ አበባ የመጣችው። ‹‹አክስት›› ናቸው የተባሉ ሴት ሊያስተምሯት ብለው እንዳመጧት በተለያየ አጋጣሚ ይናገራሉ።…

ምስክር የማያሻው እውነት!

“ሲቄ” የሚለው የኦሮምኛ ቃል ‹አለንጋ› የሚል ትርጉም አለው። በገዳ ትውፊታዊ አስተዳደር ውስጥ በባሏ ጥቃት የደረሰባት ሚስት፣ ከሌሎች ሴቶች ጋር በመሆን ባሏ ላይ የካሣ ውሳኔ የምታሳልፍበት ስርዓት ሲቄ ይባላል። አንድን ሰው መልኩን ብቻ አይቶ ስለዛ ሰው ማንነት፣ ስብእና፣ አስተሳሰብና ጸባይ ምን…

አዲስ አበባ በጥበባት መነጽር

የሰው ልጅ ኑሮ ዛሬን አሳልፎ ትላንት በማድረግ ጉጉትና፣ ትላንትን ሰንዶ አስቀምጦ ለነገ በማቆየት መጠመድ ውስጥ የተቋጠረ ይመስላል። ለዚህም ነው ወደኋላ ታሪክ እና ትዝታ ወደ ፊት ደግሞ ተስፋ በጉልህ የሚታዩት። በዚህ መልኩ የአዲስ አበባን ገጽታ በፎቶ አስቀርቶ የዛሬን ዐይን የሚገልጥ ለነገም…

ነገረ ታሪክ ዘኢትዮጵያ ከዛሬ የሚያዘናጋ ከነገ የሚያዘገይ

በኢትዮጵያ ፖለቲካ እንቅስቀሴ ውስጥ ታሪክ ዋነኛ የፖለቲካ ተዋስኦ ሆኖ ወጥቷል። ከአኩሪ እና በጎ ታሪካችን በላይ መጥፎው ታሪካችን ትኩረት ተሰጥቶት ከመነጋገሪያነት እና መጨቃጨቂያነት በላይ የግጭት መንስዔ መሆኑ የአደባባይ ምስጢር ነው። ታሪክ በራሱ ምንድን ነው ከሚለው በመጀመር የታሪክ አዘጋገብና ፋይዳውን፣ ታሪክንና ኢትዮጵያን፣…

መውሊድ በሐበሻ ምድር

ዛሬ፣ ጥቅምት 29/2012 የመውሊድ በዓል ነው፤ በእስልምና እምነት ተከታዮች የነብዩ መሐመድ ልደት የሚከበርበት ቀን። ይህን በዓል ስለማክበር በቁርዓንም ሆነ በነብዩ ትዕዛዝ የተባለ ነገር ባይኖርም ጥቂት የማይባሉ የእስልምና እምነት ተከታይ በብዛት ያለባቸው አገራት ያከብሩታል። በዓሉ ነብዩ “የሐበሾች ምድር” ብለው በጠሯት በኢትዮጵያ…

ሴታዊት ከኢዜማ ጋር መደበኛ የሆነ ቁርኝት የላትም

በማንም ላይ የሚደርስን ጥቃት የሚጠየፍ ስብዕና ከልጅነት ጀምሮ አብሯቸው የነበረ በተፈጥሮም የታደሉት ነው። “ፌሚኒስት ሆኜ ነው ራሴን ያገኘሁት” ይላሉ፤ ስሂን ተፈራ (ዶክተር)። ትውልድና ዕድገታቸው በአዲስ አበባ ነው። እኩልነትንና የሴት ልጅን ክብር እያዩ ባደጉበት ቤተሰብ፤ የአባታቸው መልካም ተግባራት በአረዓያነት ደጋግመው የሚያነሱት…

ቦጋለች ገብሬ (ዶክተር) ስናስታውስ

“ሲቄ” የሚለው የኦሮምኛ ቃል ‹አለንጋ› የሚል ትርጉም አለው። በገዳ ትውፊታዊ አስተዳደር ውስጥ በባሏ ጥቃት የደረሰባት ሚስት፣ ከሌሎች ሴቶች ጋር በመሆን ባሏ ላይ የካሣ ውሳኔ የምታሳልፍበት ስርዓት ሲቄ ይባላል። አንድ ሰው ብቻውን ምን ያህል ለውጥ ማምጣት እንደሚችል በተለያዩ የሕይወት አጋጣዎች እንዲሁም…

የ60 ዓመቷን አዛውንት የደፈረው ግለሰብ ተቀጣ

በልደታ ክፍለ ከተማ ወረዳ 6 ፖሊስ ሰፈር ተብሎ በሚጠራው አካባቢ የ60 ዓመቷን አዛውንት አስገድዶ የደፈረው የ 18 ዓመት ወጣት በ18 ዓመት ከ8 ወር ጽኑ እስራት ተቀጣ። መኪና በመጠበቅ ሥራ ላይ የተሰማራው ግለሰቡ ድርጊቱን በፈጸመበት እለት ሐምሌ 8 ቀን 2009 ከሌሊቱ…

“ያልነገርኩህ” አስቀያሚው እውነት

በየቀኑ በምትመላለስበት መሥሪያ ቤት አኳኋኗ ለብዙዎች ተለዋዋጭና ግራ አጋቢ ቢሆንም ምክንያቱን በግልጽ ያወቀ ሰው አልነበረም፤ እርሷም ብትሆን። በኋላ ግን በቤተሰቧ ይልቁንም ባሳደጓትና አብልጣ በምትወዳቸው አባቷ ምክንያት ወደ ሕክምና እንድትሔድ ይደረጋል። “አዕምሮዬን ልታከም” ብሎ ሕክምና መሔድ ቀርቶ ልታከም ብሎ ማሰቡ ራሱ…

This site is protected by wp-copyrightpro.com